Vidiadhar Surajprasad Naipaul

naqipaul614a3+qbxfl

In augustus vorig jaar overleed  Vidiadhar Surajprasad Naipaul. De Trinidadaan was romanschrijver, reisauteur, moeilijk mens en (hier werd in de algemene IM’s kort op gewezen) een van de eerste moderne islamcritici.

Al voor Oriana Fallaci, Frits Bolkestein, Pim Fortuyn en Theun de Vries, wees Naipaul op de gevaren van een dwingende islam die zich in alle tentakels van mens en maatschappij uitstrekt. In Among the believers: an islamic journey (1981) en Beyond Belief: Islamic Excursions among the Converted Peoples (1998) schreef hij over zijn reizen in 1979 en 1980. In Iran, Maleisië, Indonesië en Pakistan ontmoette hij strikte gelovigen die de toenmalige islam aldaar wilden zuiveren. Ze rekenden erop dat een nieuwe, politieke islam, gecombineerd met een traditionele cultuur een grote toekomst zou bieden in een wereld waarin de grote ideologieën in verval zijn.

Terwijl veel commentatoren een positief beeld schetsten van Iran na de exit van de Shah en de komst van Khomeini  zag de schrijver al het extremisme opkomen. In Among the Believers:

‘Hun woede – de woede van een plattelandsbevolking met beperkte vaardigheden, beperkte rijkdom en een beperkt begrip van de wereld – is groot. Nu hebben ze een wapen: de islam. Het is hun manier om zich te wreken op de wereld. De islam komt tegemoet aan hun leed, hun gevoel van onvermogen, hun sociale woede en hun rassenhaat.’

En over het westen:

“The West, or the universal civilization it leads, is emotionally rejected. It undermines, it threatens. But at the same time it is needed for its machines, goods, medicines, warplanes, the remittances from the emigrants, the hospitals that might have a cure for calcium deficiency, the universities that will provide master’s degrees in mass media. All the rejection of the West is contained within the assumption that there will always exist out there a living, creative civilization, oddly neutral, open to all to appeal to. Rejection, therefore, is not absolute rejection. It is also, for the community as a whole, a way of ceasing to strive intellectually. It is to be parasitic: parasitism is one of the unacknowledged fruits of fundamentalism.”

De twee boeken onthullen mijns inziens vooral dat westerse conceptuele kaders de islam zeer moeilijk kunnen vatten. Onlangs las ik daar iets interessants over. Maarten Zeegers (die undercover als moslim ging) zei over de radicale islam dat deze term alleen bestaat binnen de omstandigheid van de seculiere staat. “Dit is een Westers begrip, want in de islam bestaat alleen: of je belijdt, of je belijdt niet.” Ook in de boeken van Wim van Rooy lezen wij al jaren deze visie, namelijk dat wij de islam vanuit ons westerse denken nooit begrijpen. Daarom kunnen we zelfs niet of amper geloven wat we zelf ostentatief zien.

Het is kennelijk ‘westers’ te menen dat iedereen het individuele recht heeft om zijn religie in vrijheid te praktiseren. Moslims denken doorgaans in collectieve termen: moslimvrouwen mogen niet met niet-moslims huwen, kinderen worden in de islam geboren, er volgen zware repercussies (doodstraf) op uittreding. De religie is ingericht om invloed uit te oefenen via collectiviteit en superior numbers. Dát proces zagen we de afgelopen decennia plaatsvinden.

Naipaul nu

Naipaul liet zich de afgelopen jaren scherp uit over de opkomst van de islam in die tot islam bekeerde landen: Iran, Maleisië, Indonesië en Pakistan. Landen die pakweg 40 -50 jaar geleden amper islamitisch waren, die toen hij ze bezocht, islamiseerden, en waar inmiddels de islam een staatsgodsdienst is geworden. Een groot deel van de bevolking is bekeerd en die legt de rest van de bevolking dingen op. Nobelprijswinnaar Naipaul vergeleek het effect van de islam op de wereld met het kolonialisme; ISIS/IS met nazisme.

Bepaald leerzame vergelijkingen, maar niet iedereen vond ze leuk!

Gisteren mocht ik in de Volkskrant lezen dat Indonesië ‘een islamprobleem heeft’. Een christen zit in de gevangenis omdat-ie christen is, kerken moeten bewaakt worden met kerst en er wordt, onder druk van de islamieten, gesproken over wetten tegen alcohol en seks buiten het huwelijk…

Zo heeft Naipaul hier gelijk gekregen.

Naipaul werd 85 jaar en overleed vredig – voor deze auteur heel bijzonder! – in gezelschap van zijn dierbaren.

 

7 comments

  1. Die plattelandsbevolking die de islam gebruikte als wapen tegen de moderniteit , dus zeg maar zoals de vrienden van Thierry de Verlichting gebruiken. Tegen bietmuziek, de jaren 60 en moderne kunst.

  2. Janmaat zat in de jaren 80 op dezelfde lijn als Naipaul. Het was een rare paljas, die Janmaat, maar visie had ie wel. Iets wat in hogere regeringskringen tegenwoordig een schaars artikel is. De enige visie die er natuurlijk wel is, is een nooit volledig uitgesproken, impliciete visie: neoliberalisme, globalisering, internationalisme, omvolking; omgeven door een democratisch sausje. Dit alles gaat naties, sociale solidariteit (het verschil tussen uw bruto en netto inkomen) en bestaande sociale structuren breken. Wat overblijft is een gefragmenteerde, gebroken samenleving, waar, via verdeel-en-heers, door de elite makkelijk over te regeren valt. Breek tegelijk de trotse middenklasse af en het resultaat is een elite met daaronder een verarmde massa van nuttige idioten, die onderling teveel van elkaar verschillen om een politieke vuist te maken. Over 20, maximaal 30 jaar is dat een feit. Populisme, Trump, Brexit etc. zullen dit proces vertragen, maar niet tegenhouden. Helaas. En velen zullen zich tegen die tijd afvragen hoe een prachtige maatschappij (tussen 1950 en 2000) zo vakkundig naar de ratsmodee is geholpen. Altijd op de verkeerde partijen gestemd natuurlijk!

    • Ingrijpen? Met een kanonneerboot? In een land met 260 miljoen inwoners; in een archipel die zich uitstrekt van Ierland tot de Kaukasus, als je het op kaart van Europa projecteert……

      • Sorry, ik had m’n humorknop even op ‘Úit’ staan. Maar inderdaad, Nederland heeft in het verleden behoorlijk ingegrepen in de archipel. Denk aan de goeddeels vergeten Atjeh-oorlogen. De grootste oorlog die Nederland als zelfstandige natie ooit gevoerd heeft. Aan de andere kant van de globe. Generaal van Heutsz wist daar wel raad met de rabiate moslims. Geadviseerd door de arabist/islamoloog Snouck Hurgronje (1857-1936). Een bijzonder interessante man, die in 1885 als ‘bekeerde’ moslim tot Mekka – een verboden stad voor niet-moslims – wist door te dringen. Schrijver van de dissertatie ‘Het Mekkaansche Feest’. Overigens heeft President Suharto Nederland – via Koningin Beatrix tijdens het staatsbanket nav haar staatsbezoek aan Indonesië in de jaren 90 – nog uitvoerig bedankt voor het creëren van de Indonesische eenheidsstaat. Iets wat zonder de vechtjas van Heutsz onmogelijk zou zijn geweest.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s