Simon Vestdijk – advies gevraagd

9789023425625_cover.jpg

 

Adriaan Roland Holst roemde hem met de woorden ‘o gij, die sneller schrijft dan God kan lezen!’. De schrijver in kwestie schreef soms tientallen bladzijden op een dag. Periodes van hyperactiviteit wisselde hij af met depressies, en lag dan soms maandenlang in bed, onmachtig om te schrijven.

De thema’s van zijn boeken spreken me aan: (onbereikbare) vrouwen, muziek, prostitutie, astrologie, de Griekse godenwereld, ach wat niet eigenlijk? En zo ben ik eergisteren voor de zoveelste keer in mijn leven aan een boek van Simon Vestdijk begonnen. Na Ina Damman, De kellner en de levenden en weet ik al wat niet meer begon ik aan het spannend aangekondigde Ivoren wachters.

En voor de zoveelste keer legde ik het boek na een paar pagina’s weg. Wat is dat toch?

De man schrijft saai. Zijn stijl ligt me niet en de wijze van behandeling van die onderwerpen ook niet. Het zal aan mij liggen. En dan die, vele, overbodige, komma’s in Vestdijks zinnen….ze ergeren me. Ik kan geen gehele citaten geven, als ik een willekeurige pagina lees in een boek van Vestdijk begin ik me gruwelijk te vervelen.

Theo Kars zei over Vestdijk in 1978:

Als je niets meemaakt moet je als autobiografisch schrijver ophouden. Heel veel schrijvers doen dat niet en gaan dan uit hun duim zuigen. Het beste voorbeeld daarvan is Vestdijk. Die man leefde niet, die zat in Doorn in een villaatje in een studeerkamer en schreef daar boeken over bijvoorbeeld Jamaica, waar hij nooit is geweest! De bibliotheek in de gevangenis was nogal beperkt zodat ik daar in godsnaam maar wat van Vestdijk probeerde. Het Vijfde Zegel; ik prefereerde het om dat boek dicht te slaan en me rechtop op een stoel te vervelen.

Ik kan me zeer in Kars’ oordeel vinden. Ik kan niet aanwijzen wat het nou precies is, maar Vestdijks taal leeft me te weinig. Het is doods, zwaar geconstrueerd proza. Ik verveel me er rot bij, net als Kars.

Of vergis ik me, en kan iemand me een fantastisch boek van deze schrijver -mijn moeder vond hem al saai – aanraden?

Advertenties

12 gedachten over “Simon Vestdijk – advies gevraagd

  1. janstemerdink

    Nee, je vergist je niet. Zelfs een thema dat mij aansprak, Terug tot Ina Damman, werd bij hem drammerig en saai. De man kon niet schrijven. Hoewel er ook mensen zijn die zeggen dat hij best in staat was om vlot te schrijven, maar dat hij het bewust literair maakte. Dan is het dus snobisme.

  2. jdekat

    De koperen tuin – de tweede “Anton Wachter” – vond ik redelijk leesbaar. Waarschijnlijk werd de schrijver hier het meest gedreven door zijn hormonen en hoefde hij nog geen stofzuiger(s) aan te zetten om niet te worden afgeleid door geluiden uit de buitenwereld tijdens het schrijven.
    Lange, saaie zinnen waren eigenlijk heel gewoon in de Nederlandse literatuur (de uitgevers noemden het belletrie) van zijn tijd. Eigenlijk moet je de eerste dertig bladzijden van zo’n boek gewoon overslaan.

  3. jdekat

    De tweede “Anton Wachter” heet dus Sint Sebastiaan, en niet De koperen tuin. Deze vergissing zegt ook iets over de blijvende waarde van Vestdijks werk.

    1. Leo willemse

      Het is nog erger,jdekat, Sint Sebastiaan is de eerste Anton Wachter, Surrogaten voor Murk Tuinstra de tweede. De koperen tuin is een van de AWserie losstaande roman.Ik ben wel een grote liefhebber, al sinds Ina Damman, en ja, een aantal romans zijn saai, met Het Vijfde Zegel wel als topper,maar noem mij een auteur die uitsluitend briljante romans heeft geschreven.Reve? Mulisch, Hermans? kom zeg!

  4. Rob van der Meijden

    Maarten ’t Hart beweert hetzelfde, de helft van wat Vestdijk heeft gepubliceerd, had niet geschreven hoeven worden. Dat had direct de open haard in gekund. Maar Nederlandse literatuur zit sowieso helemaal vol met ‘mislukkingen en schlemielen c.q. armoedzaaiers’, maar dit even terzijde.

  5. Resa

    Volgens mij heb ik in een ver verleden Pastorale 1943 gelezen voor mijn literatuurlijst, weet niet meer waar het over ging maar het is niet mijn herinnering in gegaan als het meest saaie boek…. dat heette Geur der droefenis, van Kossmann geloof ik….. Heb je die al eens geprobeerd?

  6. jdekat

    Vestdijk “werkte” voor twee uitgevers: Nijgh & Van Ditmar en De Bezige Bij. Misschien was hij bang dat ze zonder zijn bijdragen op de fles zouden gaan. Ik heb nog eens gezocht op internet naar zijn boektitels. Volgens wikipe zouden het er ongeveer 200 moeten zijn, maar bij het literatuurmuseum vind ik daarvoor geen houvast (rare zoekwijzer). Pastorale zou iedereen moeten kennen, want dat is verfilmd en als zodanig zelfs op tv geweest.
    Vestdijk schreef in de tijd van het gedragen woord. Dat werd gecultiveerd door de radio. Alleen socialisten en communisten bezondigden zich aan normale taal. Pas na WO2 kwamen zij hier “aan de macht”. Rond 1970 werd het beginnende journalisten duidelijk gemaakt dat een “leesbare” tekst uit gemiddeld vijftien woorden van gemiddeld vijf letters (hoogstens vijftien) mag bestaan. Tv heeft het taalbesef verder uigedund en de cultuur op internet draait nog slechts om “bytes”.
    Dus zijn praktisch alle schrijvers van weleer nu onleesbaar, behalve Louis Paul Boon. Maar dat was een vlaming en een communist.
    De beste oplossing om Vestdijk leesbaar te maken is zijn werk te herschrijven in taal van nu, of verfilmen. Maar op de keper beschouwd zou dat toch bepaald teveel eer zijn, want het feit dat nog maar weinig lezers zich meer ervan herinneren dan wat boektitels zegt genoeg. Maar daarom niet getreurd. Auto’s uit zijn tijd zijn ook versleten of ongeschikt voor het verkeer van nu.

  7. jdekat

    Verbetering:
    Rond 1970 werd het beginnende journalisten duidelijk gemaakt dat een “leesbare” tekst uit ZINNEN VAN gemiddeld vijftien woorden van gemiddeld vijf letters (hoogstens vijftien) mag bestaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s