Economische groei in Nederland? Welke dan?

 

liegen

Burger én politicus, van links tot rechts, ze haten werkloosheid. Zo verdedigde Willem-Alexander vlak voor zijn troonsbestijging het inkomen van de koninklijke familie. De nog-net-prins: ‘Als ons inkomen omlaag gaat, moeten we mensen ontslaan’. En weg was de kritische vraag. Want betaald werk is per definitie goed!

En dus was het feest in Den Haag toen het CPB onlangs met een voorspelling (niet meer dan een aanname!) van 2 procent groei voor dit jaar EN het komende jaar kwam.

We moeten groeien, dan komen er banen bij en hebben de mensen meer te besteden. En zo kunnen we op de oude voet verder gaan, en wordt de werkeloosheid opgelost, en hebben we genoeg geld voor zorg, onderwijs, defensie, Europa en andere zaken.


Maar gaat het wel goed?

Volgens het NIBUD heeft ruim een kwart van de Nederlanders de afgelopen drie jaar een forse terugval in het inkomen gehad, vanwege werkloosheid of overstap naar slechter betaalde baan. Geen woord in dit onderzoek over inkomensstijgingen, maar slechts weinigen zullen die hebben. CAO’s staan al jaren op de nullijn of kennen een kleine stijging, kleiner dan de inflatie. Ondertussen stijgen de ziektekosten – niet meegerekend in de inflatie – en neemt ons besteedbaar inkomen af.

Meer groei op papier of in het echt betekent bovendien niet dat we het allemaal beter krijgen.

We willen ons nationaal inkomen, de zogeheten taart, vergroten. Maar mensen vergeten dat het gaat ook om hoe de taart gemaakt wordt. Hoe wordt die ‘groei’ bereikt?

Een enorm deel van de mensen niet meedeelt in de groei. Voor de postbezorger, de thuiszorger, de onderwijzer is er helemaal geen groei. Dit speelt al sinds de jaren negentig, de jaren waarin de economische groei zogenaamd hoog was, maar ten koste ging van menig inkomen. Zijn we nu Piketty en alle andere onderzoeken alweer vergeten? De gemiddelde loonslaaf en uitkeringsgerechtigde gaat er al jaren op achteruit.

Maar er zullen toch altijd nieuwe ondernemers en nieuwe banen zijn? Trendwatcher Adjiedj Bakas beweert: ‘Er werken in Europa 500.000 mensen in de app-ontwikkelingsindustrie en 800.000 in de games.’

Die nieuwe banen wegen alleen niet op tegen de vele ontslagen. En Bakas ‘vergeet’ te melden dat die in totaal 1,3 miljoen mensen veelal niet rond kunnen komen van hun werk. Vele banen zijn van vast naar flexibel en/of lager betaald gegaan: veelal op oproepbasis, als ruil voor een uitkering, stages, payroll. De crisis versnelde het tempo waarin betaalde banen veranderen. En deze ontwikkeling gaat ook nu door. Een verzekeraar meldde mij: ‘Ik heb honderden mensen moeten ontslaan en die banen komen echt niet meer terug, ook niet als d de economie weer enorm zou gaan groeien.’

Maar er is toch werk zat? Er kunnen bossen en wegen aangelegd worden, de onderwijzer kan assistentie gebruiken. Inderdaad, maar er is geen geld om die banen te betalen. De begrippen ‘behoefte aan mensen’ en ‘daadwerkelijke vacatures’ worden vaak verward.

We zouden ons moeten afvragen waarom zouden we per se allemaal betaald moeten werken. De laatste eeuwen heeft de mens steeds ernaar gestreefd arbeid en arbeiders overbodig te maken. En dat is nog steeds de doelstelling van onze economie, de huichelachtige praatjes over het bestrijden van werkloosheid ten spijt.

Als wij volgend jaar door een of andere EU-subsidie 100.000 mensen aan de slag krijgen als onderwijsconsultant, dan zal iedereen juichen. Want: meer banen. Ik ben dan echter niet blij. Onderwijsvernieuwers zullen leraren op de vingers kijken en hinderen. We hebben nuttige banen nodig. Nuttig werk is niet: de koning geld geven zodat-ie mensen aan het werk houdt. Maatschappelijke discussie moet gaan om de vragen: Wat vinden we als samenleving belangrijk om te produceren?

 

Renzo Verwer is auteur van Waar blijft die baan: tien sprookjes over de arbeidsmarkt. Uitgeverij Tiem, 2014.

Dit stuk verscheen vorige maand in Trouw.

Advertenties

Een gedachte over “Economische groei in Nederland? Welke dan?

  1. Johnny Bitcoin

    Er is geen economische groei, en die lijstjes kloppen sowieso nooit. Het is bijvoorbeeld heel makkelijk te beweren dat Nederlanders bij de rijkste mensen ter wereld horen, echter wordt er nooit bij verteld dat de kosten hier ook het hoogst ter wereld zijn. Eigenlijk zou je het geld wat overblijft (gemiddeld) met elkaar moeten vergelijken, en wat je hier dan van kan doen.
    Kortom, neem deze beweringen nooit zo serieus. Zij zijn misschien bedoeld om juist groei aan te moedigen. Het Nederlands elftal is toch ook altijd het beste elftal totdat ze weer grondig ingemaakt worden?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s