De huidige mens volgens Lukkassen: leegheid en gebrek aan identiteit

 

Avondland

 

Een recensie door Renzo Verwer

‘Er groeit een generatie jongeren op die voelt dat de pluizige idealen waarmee zij zijn grootgebracht – het geloof in economische groei, culturele diversiteit en verheven noties van “soulmates” en romantiek – stuklopen op de keiharde realiteit van concurrentie en selectie.’

De flaptekst van Avondland en identiteit nodigt uit tot lezen. En Sid Lukkassen (geboren 1987, politiek filosoof, VVD-raadslid te Duiven) heeft een bijzonder boek geschreven. Op sommige momenten is Avondland en identiteit warrig, is zijn verhaal te fragmentarisch, en zie je dat hij te veel bronnen (internet!?) heeft gebruikt: te veel stijlbreuken.

Op andere momenten is het ronduit goed. Zo schrijft hij:

‘Seksualiteit vervult allang geen reproductieve waarde meer – seksualiteit is een individuerend criterium. Een criterium van sociaal binnen- en buitensluiten. Maar terwijl de kapitalistische concurrentie bewust is afgeremd om de samenleving leefbaarder te maken, is voor seksuele concurrentie niets geregeld.’

Kijk, daar hebben we wat aan. Hoewel ik veel over seksualiteit en relaties heb gedacht en geschreven, had ik het nooit zo gezien. Maar het is waar: een zekere vorm van welvaart is voor velen bereikbaar, maar seksuele aantrekkelijkheid niet. Zeer verfrissend in een tijd waarin ik nog steeds mensen huichelachtig hoor zeggen dat ‘iedereen mooi is’ – zelf zullen ze nooit een mismaakte trouwen of daten.

Lukkassen keert zich tegen de verheerlijking van rappers, van machismo, en foute mannen. Hij houdt een oprecht pleidooi voor de gewone man, die niet makkelijk aan de vrouw komt, en vrouwen ziet weghollen naar de man die haar veracht.

Hij benoemt het feit dat we in een door en door geseksualiseerde maatschappij leven, maar dat de meesten van ons erg weinig of geen seks hebben. Ook hier werkt de markt. De documentaire Sletvrees van Sunny Bergman interpreteert hij heel anders dan de meeste mensen, maar hij heeft volkomen gelijk: hij stelt dat vrouwen vooral opgewonden raken van hoe anderen naar hen kijken. Avondland en identiteit is ook het eerste maatschappelijke boek dat ik zie, waarin veel aandacht voor de Pick-up-artists en hun ideeën over man-vrouw-verhoudingen. Verfrissend!

Superieure westerse cultuur

Ook verfrissend is Lukkassens vurige pleidooi voor de westerse cultuur. Die cultuur is gebouwd op echte mannelijkheid (niet macho-mannelijkheid, doch: ‘intellectuele masculiniteit’: de mannelijke denker/wetenschapper/uitvinder) en is hard onderweg naar de ondergang. De auteur stelt dat onze cultuur teloorgaat door cultuurmarxisme, ingevoerd door de te postmoderne babyboomers, de generatie van 1968. Al zijn pijlen richt de auteur op het cultuurmarxisme, maar zijn definitie van het begrip is mij te onduidelijk, waardoor zo ongeveer alles cultuurmarxisme kan zijn.

Dat is jammer, want de auteur heeft wel degelijk een punt met het bestrijden van doorgeschoten cultuurrelativisme. Zo fileert hij op grappige en leerzame wijze (p.45-46) een relativistische redenering van een historicus.

Lukkassen is vóór verheffing. De vrije markt heeft bij hem geen intrinsieke waarde, zoals bij veel liberalen. Zijn boek is een onderzoek naar de waarden1: gooi onze beschaving niet in de uitverkoop! Strijd voor haar! Kapitalisme heeft ook ronduit vulgaire kanten. Bij bepaalde passages moest ik aan de SP en de Partij voor de Dieren denken…

Op andere momenten is Lukkassen ronduit reactionair – en dat woord zie ik als iets positiefs.2

Lukkassen is op zijn best waar hij persoonlijk schrijft. De discussie met een docent, verhalen over netwerken en likken (soms letterlijk…) binnen het Europees Parlement. Tragisch is het verhaal over de man die in zijn jeugd achterbleef op de relatiemarkt, en dat nu nog steeds in wil halen. Fascinerend is de seksuele ervaring van een jonge Sid met een vrouw van dertig. Mooi is zijn openhartigheid en zijn voortdurende drang tot debat met zijn omgeving. Ik zie met instemming dat hij zeer geïnspireerd is door Michel Houellebecq. Wel moet Lukkassen oppassen: een paar keer zag ik een paar zinnen letterlijk overgenomen uit mijn boek De liefdesmarkt. Even erbij zetten dat het geciteerd is en de bron noemen, is wel zo eenvoudig!

Binnen de VVD, waarbinnen de jonge auteur actief is, zal hij bewondering oogsten, maar ook weerzin en afkeer wekken – denk ik. Politieke partijen van allerlei richtingen zijn niet zo dol op intellectuelen. Politieke partijen, zo heb ik geconstateerd, zoeken volgelingen. Zelfstandige denkers vinden ze vaak eng.

Tenzij ze stemmen trekken.

Avondland en identiteit / Sid Lukkassen. Uitgeverij Aspekt, 2015. 302 pag.

EURO 19,95

1 In 1974 verscheen het nog steeds zeer beroemde Zen en de Kunst van het Motoronderhoud, een onderzoek naar waarden, van de Amerikaanse schrijver en filosoof Robert Pirsig. De hoofdpersoon analyseert hier grondig de moderne westerse wereld waarin veel mensen verkeerde keuzes maken.

2 Toen schrijver Boudewijn van Houten (geb. 1939) eens gevraagd werd of hij conservatief was, antwoordde hij: “Wilt u me niet beledigen, ik ben reactionair!” Van Houten ziet veel in intelligentie en beschaving en dus weinig in de huidige cultuur die volgens hem vanwege een democratisch uitgangspunt de minst ontwikkelde, minst intelligente en minst beschaafde het hoogste talent toekent. Zo wint de proleet.” Bij het lezen van Lukkassen moest ik soms aan Van Houten denken.

 

Advertenties

3 gedachten over “De huidige mens volgens Lukkassen: leegheid en gebrek aan identiteit

  1. Pingback: Ondergang van het Avondland. Een Nederlands boek. - De Nieuwe Realist

  2. Johnny Bitcoin

    Ik vind cultuurmarxisme ook een verkeerd woord. Wat juist plaatsvindt volgens mij is dat mensen de houvast kwijtraken met wat ze zagen als hun eigen cultuur. De globalisatie gaat nu heel snel, mede door het internet maar ook door de media of bijvoorbeeld de financiele wereld. Hierdoor veranderen dingen heel snel en raken mensen de grip kwijt op wat hoort bij deze samenleving en wat niet. Het heeft weinig met invloed van andere culturen te maken, maar met het op de achtergrond raken van eigen culturele waarden.

  3. Pingback: Joshua Livestro complotteert | Blog van Renzo Verwer

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s