Sprookje 5: werkloosheid is goed voor je zelfontplooiing

‘Ontslag is een prachtig moment om aan jezelf te werken. Je hebt er nu tenslotte de tijd voor.’ Aldus één van de vele leuterende werkcoaches die ons land rijk is. Ze meldt verder: ‘Al een tijdje was de baan waaruit je ontslagen bent niet meer hetgeen je zocht. Zelf ontslag nemen durfde je niet gezien het risico. De laatste jaren hikte je al tegen overspannenheid aan en nu is je kans gekomen om leuke dingen te doen. Je hebt eindelijk de ruimte om die lange reis te maken of aandacht te besteden aan je gezin.’

Andere goedbedoelde tips, in navolging van liefdesadviezen: ‘Probeer eerst je ontslag te verwerken voor je je in een nieuwe baan stort.’ En: ‘Blijf hoop houden, op elk potje past een dekseltje, ook voor jou is er een baan.’

De praktijk toen én nu is anders.

In het Oostenrijkse dorpje Marienthal sloot in 1929 de grootste werkgever haar poorten. De sociologen Marie Jahoda, Paul Lazarsfeld en Hans Zeisl onderzochten de enorme gevolgen voor dit 1500 zielen tellende dorp. Driekwart van de gezinnen zat opeens zonder inkomen en de complete gemeenschap stortte in. Mensen maakten geen plannen meer voor de toekomst en waren angstig of ze ooit nog werk zouden vinden. De werklozen voelden zich overbodig, onbruikbaar en geïsoleerd. Hun zelfvertrouwen werd minder.

Dat was bijna honderd jaar geleden, maar hoe zit dat nu?

Werkloosheid is schaamtevol. Bekend zijn de verhalen over mannen die hun gezin niets vertellen over hun ontslag en doen alsof ze naar hun werk gaan. In de roman Tirza (2006) van Arnon Grunberg zien we een schrijnend voorbeeld. De ontslagen Jörgen Hofmeester doet elke ochtend alsof hij naar zijn werk gaat. Hij brengt echter zijn dagen door op Schiphol en zwaait daar naar vertrekkende en binnenkomende mensen.

De Fransman Jean-Claude Romand vermoordde in 1993 zijn gezin en ouders toen uitkwam dat hij zijn baan bij de wereldgezondheidsorganisatie jarenlang verzonnen had.

Toen de Amerikaanse economie in 2008 in een duikvlucht naar beneden terechtkwam, nam het aantal zelfmoorden op het werk met een kwart toe – zo onderzocht Oxford-onderzoeker David Stuckler voor het medisch tijdschrift The Lancet. De correlatie is niet altijd te bewijzen, maar vaak is ontslag wel een trigger bij iemand die toch al psychische klachten heeft. Of voor wie werk alles is. Regi Daan werd in 2010 verdacht van diefstal van fruit op zijn werk. Hij werd ontslagen bij het Amsterdamse kabelbedrijf Draka. Op zijn laatste werkdag dronk hij een glas zoutzuur leeg en stierf.

Maar moet werkloosheid koste wat het kost bestreden worden?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: