In Memoriam Rob Hartoch (1947 – 2009)

page_9.jpg

 

Zojuist vernam ik dat internationaal schaakmeester Rob Hartoch overleden is.

Hartoch was al geruime tijd ziek. In 1965 werd hij tweede op het Jeugdkampioenschap; nog altijd de beste prestatie van een Nederlander op het WK t/m 20 jaar ooit, als ik het goed heb.

Rob Hartoch was ‘al beroepsschaker vanuit de schoolbanken’, zoals hij het zelf zo mooi zei. Hij was arbiter, docent, trainer, speler, journalist. Ook was hij voetbalscheidsrechter. Hij noemde zichzelf ‘beroepsschaker in de marge’. Rob verloor weinig en werd wel “Remisekoning” genoemd, omdat hij soms wel erg voorzichtig speelde en snel remise aanbood, ook tegen duidelijk mindere tegenstanders.

Op wikipedia vind ik dit: “In de schaakdatabank Simbase staan 1142 partijen (peildatum maart 2004) die door Rob Hartoch gespeeld zijn: hij won 248 partijen, hij verloor 270 partijen en 624 partijen eindigden in een remise. Zijn winstpercentage is 49″

Maar als je het remise-aanbod weigerde, werd hij gevaarlijk, daar kan menig speler over meepraten!

Joris van Vuure schrijft op zijn hyves-pagina:

‘Een van de weinige keren dat Rob heel graag wou winnen was ik zelf het slachtoffer van zijn dadendrang. De avond er voor had ik met backgammon een paar honderd gulden van Robbie gewonnen en dat was natuurlijk onvergeeflijk; Ik had werkelijk geen enkele kans. Helaas heb ik die wilom te winnen daarna nooit meer terug gezien bij Rob.’

Hartoch zei in een interview met de Schaakkrant Apeldoorn, een paar jaar terug:

 “De laatste tijd neem ik allerlei partijen van mezelf van dertig jaar terug door. Ik vind hetverrassend dat ik toen, kennelijk intuïtief, vaak de goede zetvond.” Die confrontatie met zichzelf is heel inspirerend,vertelt Hartoch. “Ik begrijp nu veel meer dan vroeger van het spel. Ik zoek nu een aantal cruciale stellingen en vandaar uit ga ik  terugredeneren naar de opening. Je moet tegenwoordig goed in je openingen zitten, anders bereik je niets. De volgorde van zetten is heel belangrijk. Ik ben nu bijvoorbeeld met zo’n gevalletje in de Pirc bezig. Het kan op de vierde zet al mis gaan… Mijn begrip van het schaken is nu veel dieper dan toen ik jong was. Toen was ik nogal overmoedig. Tegenwoordig vind ik het spel ook veel moeilijker,doordat ik er meer van begrijp.”

Ik bewaar goede herinneringen aan Rob. Ik kende zijn naam en faam, als schaker en mens. In het boek “Het smalle pad” van Jan Timman werd hij opgevoerd als gezellig en aimabel mens. Als een ‘lijvige internationaal meester”, die zijn ambities in de ijskast had gezet. Gelachen had ik om de scene waarin Hartoch de toenmalige hoofdredacteur van De Telegraaf, Goeman Borgesius, een joint aanbood: “Moet je nog een haal, Frambosius?”

En Goeman Borgesius NAM die haal 😉

Ik sprak Rob er later eens over en hij zei dat hij niet echt gelukkig was met hoe hij was neergezet in dat boek…maar hij had Jan vergeven.

Toen in 2000 de film “The Luzhin defence” (over een profschaker die in de war raakt) in de bioscopen draaide, leek het mij een leuk idee NIET erheen te gaan en gewoon een recensie te schrijven, maar enkele schakers en een niet-schaker mee te nemen en na afloop over de film te praten. Hun reacties zou ik dan optekenen voor “Schaaknieuws”

En zo geschiedde – en ik kwam al snel bij Rob uit. Ik nam ook Dimitri Reinderman  en niet-schaakster en vertaalster Renske Schuilenga mee. Met zijn allen hadden we een leuke avond: een prima film en na afloop een vruchtbaar gesprek op Sociëit De Kring, waar Rob vaak kwam en ook eens bridgekampioen werd.

Robs aanwezigheid was zeer stimulerend, hij sprak makkelijk met iedereen, had commentaar op de film. Hij was de verbindende factor. Na afloop van het interview liet hij me het Amsterdamse nachtleven en de betere whiskeys kennen. In het betreffende artikel kaartte hij nog een interessant thema aan: de schaker en de vrouw:

“Rob: `Een belangrijk thema in de film is ook dat ouders het niet zo leuk vinden als hun dochter met een schaker trouwt. Geen enkele moeder ziet haar dochter graag met een schaker aankomen.’ Veel gelach.
`Heb jij dat zelf meegemaakt, Rob?’
`Ja. Mijn jeugdliefde is Cora van der Zanden, ook een schaakster. Ben ik nooit mee getrouwd. Meer wil ik niet zeggen.'”

Ook de jaren erna had ik nog wel contact met Rob – als ik voor journalistieke doeleinden een telefoonnummer zocht van welke goede schaker dan ook in Nederland: Rob had het.

Rob won een keer van topschaker Paul Keres, speelde twee maal in het Nederlands Olympiade-team. Twaalf keer nam hij deel aan het NK, met een derde plaats in 1975 als beste resultaat. Ook had hij een tijdlang de schaakrubriek in Het Parool. Rob was voor zover ik kan bedenken de enige schaker van naam en faam die NIET geïnterviewd werd in het boek De zuiverste liefde is die tussen een man en zijn paard  van Max Pam uit 1975. Rob mocht Pam niet zo, vertelde hij me.

U kunt Rob in actie zien op youtube, waar hij een partij analyseert.

Schaakpartijen van Rob vindt u op de site chessgames.

Moge Rob in vrede rusten, ik wens zijn partner Hetty en zijn andere nabestaanden sterkte toe.

(LATER MEER)

Nagekomen: Hetty laat weten: “Rob is gistermorgen om 5.15 uur rustig ingeslapen. Ik ben heel erg verdrietig maar toch een beetje opgelucht; aan zijn lijden is nu een einde gekomen. Rob heeft hiernaar uitgezien.

“Rob wordt dinsdag 2 juni gecremeerd om 14.45 uur op de Nieuwer Oosterbegraafplaats aan de Kruislaan in Watergraafsmeer. Donderdagochtend komt Rob naar huis.
Iedereen is welkom, thuis of bij de crematie.”

Advertenties

4 gedachten over “In Memoriam Rob Hartoch (1947 – 2009)

  1. Peter vdL

    Deze reactie heeft niets met het onderwerp van bovenstaande log te maken, maar ik werd vandaag door een vrouw aangezien voor ene Dimitri. Plaats van handeling de tramhalte bij De fontein in het oude centrum van Sarajevo. Het duurde even voor de vrouw doordat dat ik Dimitri niet was (of had ze een internetdate gemaakt met een voor haar onbekende Dimitri?).
    Wonderlijk, dat ik dezelfde dag even besluit jouw weblog te bekijken, Renzo en daar de naam Dimitri tegenkom. Een Dimitri, die ik ook al niet ben, noch ken. Ik ken wel Dimitri van Toren, de niet meer zo bekende zanger, wiens achternaam weer wel met schaken te maken heeft.

    Groeten vanuit Sarajevo.

  2. Aran Kxc3xb6hler

    Beste Renzo , dank voor deze im memoriam, De laatste jaren speelde ik met Rob Hartoch samen in het eerste van VAS en ik moet zeggen dat ik Rob zijn aanwezigheid altijd zeer op prijs heb gesteld.Hij speelde welliswaar meestal snel remise maar ten eerste verknal je daarmee niets voor t team ,maar bovenal was het eigenlijk ,in mijn beleving, een zekerheid dat we niet met maximale cijfers zouden gaan verliezen.Het was ZEN ,van het boedisme,en ik heb voor me zelf weleens een bij-naam voor hem bedacht;Zorba de Boeda ,Ik ken Robby al van af mijn dertiende,toen kwam ik vrijwel dagelijks in het hok,i.p.v.school ,dat toen juist verplaatst was van het Leidseplein naar de LeidseKruisstraat.Het viel me toen op dat hij daar eigenlijk nooit de schaakstukken aanraakte, maar als ie er was, of backgammon speelde of zat te kaarten , terwijl ik tegen verschillende vaste klanten ,Ruud Roos ,Jan Leyen ,Manuri, om er maar een paar te noemen,piekjes bijeen zat te vluggeren.Je hoorde vaak zijn wat hoge stem en helemaal als ie een grap had gemaakt(of iemanders had dat);hij kon geweldig in de lach schieten en dat was een vermakelijk geluid.Op een nacht nadat Micha(Leuw),die helaas ook niet meer leeft,uitgeschaakt waren in het hok,had Micha het voorstel om naar de kring te gaan,een kunstenaarsocieteit om de hoek daar,maar ik betwijfelde of we daar binnen zouden mogen.Micha was heel optimistisch over die kans,want als Robby er was zou het zeker lukken,en zo geschiedde….dat werd in mijn beleving een bijzonder leuke avond,vooral ook omdat ,even later ,Ramses Shaffy ten tonele verscheen die,nadat hij enkele van zijn kunstbroeders en zusters gegroet had ,vrijwel meteen achter de vleugel plaats nam en een prachtige improvisatie ten gehore bracht….heerlijk .Ik heb Rob vaak mogen aanschouwen,als commentator, als ik ging kijken bij een belangrijk schaak-evenement. Hij deed dat erg goed ,doorspekt van humor en met kennis van zaken.Een keer in wijk aan Zee behandelde hij een ingewikkelde partij uit de hoofdgroep en op een bebaald moment opperde iemand uit het publiek een bepaalde zet,en na enig turen naar het demonstratiebord zei Rob;”Jah,maar dan krijg je die en die zet(vergeef me dat ik niet meer weet welke,of welke spelers het betrof)en dan hopsa, met RAMsesShaffy opf7 ,dus…dat kan niet.In de eerste plaats wens ik zijn levensgezellin Hetty ,heel veel sterkte en verder alle anderen die zich hier bij betrokken voelen,gecondoleert . Grote,lieve Rob rust zacht, Aran

  3. Paulina

    Tja dat is heel diskutabel deze kwesties met de Dalai lama en het westerse “Vrije” Bestaan…..mooi dat je er de aandacht op vestigd!!!!

  4. Pingback: Kunstenares/vertaalster Renske Schuilenga overleden | Blog van Renzo Verwer

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s