DE SCHULD VAN DE SCHAPEN

door Jaap van Ginneken

Het is de schuld van de schapen! Wat? Dat de drukkerijen opeens over-uren moeten maken. Om papiergeld bij te drukken: euro’s, maar vooral ook dollars. Voor een bedrag van een 1 met een dozijn nullen erachter, dus een miljoen maal miljoen. Achter elkaar gelegd beslaan die dollarbiljetten ongeveer de afstand naar de zon, heb ik uitgerekend.
Hoe hoger zo’n bedrag is, hoe mxc3xa1kkelijker het wordt goedgekeurd. Congresleden en het publiek kunnen zich er toch niets bij voorstellen. Amerikaanse economische vakbladen hadden al eerder diepgravende studies gemaakt over kuddegedrag. Van investerings-deskundigen in streepjespakken, die elkaar in onbegrijpelijk jargon na-blaten, over opties en derivaten. Want dat blijken namelijk allemaal … schapen.

Dat zit zo. Schapen eten gras. Ze moeten daarvoor met hun kop naar beneden reiken, en ze zijn dan een makkelijke prooi. Uit pure angst zijn ze gaan snelslikken en herkauwen. Uit angst hebben ze uitpuilende ogen gekregen, om beter achter zich te kunnen kijken. En uit angst blijven ze steeds op een kluitje bij elkaar. Roofdieren kunnen dan makkelijker een prooi pakken, maar de kans dat jij dat toevallig bent, wordt kleiner. Iedereen probeert dus zo dicht mogelijk bij het midden van die groep te blijven, en niet aan de rand. Datzelfde conformisme werkt nu nog door, in de kuddes grauwe wollen streepjespakken die onze beurzen en banken bevolken.
Interessant is daarbij, dat we ook bij uitstek leven in de beschaving van het kudde-instinct. Zo’n tienduizend jaar geleden vroegen in het Midden Oosten de eerste schapen aan mensen, om zich over hen te ontfermen. Beh? Beh! Het Jodendom, de Islam en het Christendom zijn dan ook alledrie godsdiensten van schapen en herders. Abraham offerde een zondebok; Moses leidde zijn kudde door de woestijn. Jezus is het lam Gods; de paus een opperherder.
Afwijkende zwarte schapen zijn daarbij ongewenst, omdat hun wol en vacht moeilijk in dezelfde kleuren te verven zijn. Zij raken gestigmatiseerd en uitgestoten. Net als die ene Joods-Perzisch-Turks-Italiaanse professor, Nouriel Roubini, die de hele krediet-catastrofe ruim twee jaar geleden tot in de details voorspelde.
Hij werd door de streepjespakken bij het Internationaal Monetair Fonds en op Wall Street als een zwart schaap uitgeblaat. Beh, beh, beh.

Jaap van Ginneken is media- en massapsycholoog.
http://vanginneken.sookhoo.free.fr

Deze column werd eerder uitgesproken in het programma Vroege vogels, 12 okt. j.l.

Advertenties

Een gedachte over “DE SCHULD VAN DE SCHAPEN

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s