Stressbestrijden met Henk Kraaijenhof

Schermafbeelding 2013-03-12 om 21.32.24

Henk Kraaijenhof (Weststellingwerf, 1955) behaalde zijn grootste successen

als atleet op nationaal niveau: driemaal Nederlands 400-meter-kampioen. Al

snel ontdekte hij dat de wereldtop onhaalbaar was. Die bereikte hij wel als

coach. Onder zijn bezielende leiding behaalden atleten als Nelli Cooman (6x

Europees kampioene op de 60 meter), Troy Douglas, Merlene Ottey, tennisser Mary

Pierce en de voetbalploeg Juventus grote successen.

In de atletiekwereld geldt Kraaijenhof als omstreden omdat hij zich niet-afkeurend

over doping uitliet en poogde zakelijke informatie erover te verstrekken. Bovendien

werden enkelen van zijn cliënten betrapt, al waren die dopingzaken vaak dubieus.

De laatste jaren richt de trainer/coach zich meer op niet-sporters. Met zijn

broer Hans, ook oud-atleet, legde hij in samenwerking met KLM Health

Services – de ARBO voor de KLM – en het bedrijf Capability toe op

prestatiekeuringen. In 1998 introduceerde hij de vibratietraining en het

eerste vibratieplatform, beter bekend als de trilplaat, de Nemes.

Naast Nemesis heeft hij een tweede bedrijf, genaamd Allosta, naar de term

allostasis: balans door verandering.

‘Het lichaam verandert omdat het steeds op zoek naar is evenwicht,’

zoals Kraaijenhof het uitdrukt. ‘Als je opstaat uit een stoel gaat je hart sneller slaan

om de bloeddruk te reguleren, als het warm wordt ga je zweten om je lichaamstemperatuur constant te houden. Wij meten in welke mate belasting onze hulpbronnen heeft

gebruikt of uitgeput.’

Is er veel verschil tussen managers en topsporters?

Het gaat in beide gevallen om prestaties. Wat wij doen is het prestatievermogen

van mensen objectiveren, net als je dat in de sport doet met de stopwatch.

Meet jij niet eerder gezondheid in plaats van prestaties?

Prestaties en gezondheid hebben natuurlijk alles met elkaar te maken. Neem

Winston Churchill, die manisch-depressief was. Zou hij dan anders hebben

opgetreden in de wereldoorlogen als hij zich wel had laten behandelen? Of

als hij op andere momenten beslissingen moest nemen?

Beslissingen hangen te vaak ervan af of managers een slechte of goede dag

hebben. Of ze ‘in vorm zijn’.

Onderschatten ze dat?

Ja, velen denken dat ze onkwetsbaar zijn. Of hebben gewoon niets in de

gaten. Vaak zien we dat managers slecht op hun eigen gezondheid letten – hoe

goed ze voor hun personeel en klanten (zouden moeten) zorgen.

Moeten ze dan niet naar de dokter?

Ik was er al vroeg achter dat de dokter, ofschoon zeer nuttig,

geen grote rol speelt bij de gezondheid van de mens. De dokter kijkt of je

een ziekte hebt. Je hebt pijn in je maag en hij kijkt of het een

blindedarmontsteking is. Bij rood zegt hij: ‘Opereren’, bij groen: ‘Er is wat

anders. De dokter kan ziektes opsporen. Maar de meeste mensen hebben geen

ernstige ziekte, maar functioneren niet goed. Ze komen bij ons met klachten:

‘Ik ben zo moe’. Ze zijn naar de dokter geweest, in de scanner, er is bloed

geprikt en alles is goed. Alles is groen. En toch zijn ze vermoeid, slapen

slecht. Wij doen het anders. We zeggen: groen is optimaal functioneren.

Geel niet-optimaal. En met rood moet je naar de dokter.

Dat testen doe je met de omegawave?**

Inderdaad. Ik wil niet dat mensen bij binnenkomst vertellen wat ze voelen

of denken te hebben. Dan zou ik een soort waarzegger worden. Een soort Char.

Ik wil meten, en met dat apparaat meten we acute en chronische stress door

enkele elektroden op je lichaam aan te sluiten. Normaal zit er heel wat

variatie in de hartslag bij het in- en uitademen. Bij stress wordt de

variatie minder. Alleen na meting kun je prestaties efficiënt verbeteren,

dat weet het bedrijfsleven ook.

De omegawave prikt mooi door verhalen heen en laat objectief zien of stress

je vitale systemen en reserves heeft aangetast. De cliënt is namelijk niet

altijd eerlijk. Troy Douglas heeft twaalf jaar tegen me gelogen. Elke

training vertelde hij dat hij er weer ‘helemaal klaar voor’ was. Je had Troy’s

beide benen kunnen amputeren en dan had hij nog geroepen dat hij er helemaal

klaar voor was. Mensen hebben een vrij slecht zicht op hoe stress op hen

inwerkt en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn.

Je hebt het steeds over stress. Hoe komt nou de meeste stress tot stand?

Ons stress-systeem is erop ingericht op dat er een wild dier aankomt en je

moest vluchten of vechten. Nu hoeven we dat niet meer maar gek genoeg hebben

we nu meer stress: evaluatiegesprekken, de blauwe envelop… onze status. Mensen tillen

vaak te zwaar aan dergelijke perceptuele stressoren. Sporters en managers zijn te veel bezig met egoverlies, bang om te falen.

Ze moeten een voorbeeld nemen aan Thomas Edison, de uitvinder van de gloeilamp. hij van alles uitgeprobeerd als geleiding voor een gloeidraad. Hij vond dat geen

falen. Hij zei: ‘Ik heb drie duizend manieren uitgevonden die niet

werkten. Mensen zouden, ok het is wat makkelijk gezegd, meer moeten leven als een zebra.

Dat beest heeft weinig last van stress, ofschoon zijn leven elke dag bedreigd wordt.

De zebra heeft geen gedachtes als `Oh wat jammer dat tante Mientje gisteren is opgegeten door een hyena, ze had van die mooie streepjes’.

De zebra staat niet te lang stil bij het verleden en maakt zich weinig zorgen over de toekomst.

Wie test je zoal?

Veel hoog opgeleid personeel, CEO’s, artiesten, performers; iedereen die

een topprestatie moet leveren of onder zware mentale druk staat. Ook

reïntegratiebedrijven sturen mensen naar ons, want ze weten vaak niet wat ze

moeten doen.

Ben jij niet te hard?

Nee. Als ik bij een training zeg:Nel, het ziet er goed uit’, terwijl het

waar-de-loos was, dan straft het zichzelf bij de wedstrijd. Daarna vertrouwt

ze me niet meer. Dus moet ik eerlijk,objectief  en concreet zijn in het

belang van mijn cliënten.

En dan?

Dan geef ik advies. Soms zijn dat hele gerichte veranderingen in

lifestyle, beter moeten eten, meer bewegen, of supplementen slikken,

afhankelijk van de uitkomst van de test, soms is dat  een vorm van coaching,

of een training of te leren ademhalen en zich te ontspannen. Veel problemen

hebben ermee te maken dat mensen ‘vergeten’ te herstellen.

Zowel sporters als gewone mensen.. Kijk, een sporter kan zijn lichaam makkelijk kapotmaken. Dat kapotmaken, daar hebben we een mooie naam voor bedacht: trainen. De sporter moet ook herstellen, dan kan hij de volgende keer doorgaans meer aan. Dat noemen we overcompensatie.

Dan door naar de doorsnee mens. Die werkt 40 uur. In zijn vrije tijd gaat hij eens naar de sauna, de bioscoop, hangt eens op de bank, pakt een terras… zo ontspant hij zich. Maar als hij promotiemaakt, meer gaat werken of voor zichzelf gaat beginnen, laat hij doorgaans de regeneratieprocessen vallen.Net als sporters doen als ze meer gaan trainen. De leuke dingen vallen weg, terwijl dat nu juist de tijd is waarin je herstelt, waarin je op ideeën komt. Waarmee je zorgt dat je niet overbelast of overspannen raakt.

Meer tijd maken voor leuke dingen dus.

Niet altijd. Ik zoek altijd naar de oorzaken. Naar aanleiding van die

meetresultaten gaan we een gesprek aan en proberen een structurele oplossing

te vinden. Soms geef ik ook zeer rigoreuze adviezen. Mensen die de eigen

zaak boven het hoofd gegroeid is, moeten de tent verkopen. Daar helpt geen

pil tegen. Mensen zijn vaak wat bijziend en zien de juiste oplossing niet.

Onze test is vaak het positieve duwtje in de rug dat ze nodig hebben.

En na je advies?

Door hertesten kunnen we de invloed van onze adviezen meten. En sommige mensen

coach ik verder. Dat is wellicht het makkelijkste, dat heb ik 25 jaar

gedaan, het allerbeste uit mensen halen.

Sinds een aantal jaren noem jij je een ‘coach’ meer, maar ‘performance consultant’.

Er is een enorme inflatie van het begrip coach. Coaches zijn vaak vriendelijke mensen die een weekendcursus hebben gedaan en zich dan coach noemen. Dat kun je dus vergeten. De meesten beseffen amper wat het vak inhoudt. Ik vind die ontwikkeling een belediging van het prachtige vak dat ik al 25 jaar beoefen.

Coachen is intensief en vraagt veel van je. Het is continu een balans zoeken

tussen empathisch zijn en afstand nemen, tussen inspireren en afremmen.

Een goede coach is…

FLEXIBEL. Ik had een trainerscursus gedaan in 1980, toen dacht ik alles te

weten. Toen kwam ik Nelli tegen en alles wat ik geleerd had, werkte niet

bij haar. Na Nelli dacht ik: ‘Nu hoefje mij niks meer te vertellen.’ Fout!

Merlene Ottey was totaal anders.

In managementliteratuur wordt management nogal eens vergeleken met het

bedrijven van topsport en ook in van die motivatiespeeches en bedrijfstrainingen (vaak door oud-sporters) is die vergelijking populair.

Haha. (Aarzelt even, de enige keer in het gesprek). Het is natuurlijk

allebei zwaar. Maar de allerzwaarste stress voor een mens is toch wel de

stress om een Olympische medaille te halen. Vooral als je door mij getraind

wordt!

Topsport is op dit moment nog het enige grensgebied van het bestaan.

Management mist de fysieke factor. Vaak trainen topsporters jarenlang voor

een performance die 10 seconden duurt…het is dan zegevieren of falen, en

het kan in honderdsten van seconden beslist zijn. Zelden is er een tweede

kans.

En het winnen/verliezen?

Haha. Menig topmanager en CEO voldoet niet aan de doelstellingen en krijgt

toch een forse bonus. Dat is in de topsport werkelijk ON-DENK-BAAR, daar wordt

verlies keihard afgestraft.

In Nederland belonen we falen en wordt echt succes vaak onvoldoende beloond.

Het bekende maaiveld. De Nederlandse samenleving is een mediocratie. Wij

hebben medelijden met de onderkant: met junkies, randgroepen, kinderen die

op school niet meekunnen. Wij hebben ministeries waar middelmatige ambtenaren elkaar mogen belonen. Wil je een maatschappij leefbaar houden dan moet je dit soort

trends met wortel en tak uitroeien.Wanneer onze rolmodellen graaien is dat

geen stimulans om voor hen het vuur uitje sloffen te werken. Zo zet zich

een graaicultuur neer, vanaf de top tot aan de bodem.

Is dat wel ethisch, ik ka…

Kraaijenhof onderbreekt me: ‘Ethiek? Fair Play? Renzo! Dat zijn inmiddels loze begrippen.

Daar kan onze maatschappij niets mee. Ethiek is iets uit het Victoriaans tijdperk. Ethiek stopt bij de meeste mensen bij de eigen voordeur, ze hebben alleen

commentaar op anderen en kijken te weinig naar binnen. Mijn cliënten probeer

ik altijd wel mee te geven dat er meer is dan die medaille, meer dan dat

werk.

Je bent een idealist.

Mijn sterkste en zwakste punt. Maar het is ook goedkoop. Ook mensen die

aan schaamteloze zelfverrijking doen,beschouwen  zichzelf als een idealist

vrees ik. Het is alleen jammer dat mijn woorden vaak verkeerd zijn

uitgelegd.

Hoe is het eigenlijk met je eigen gezondheid?

Wat denk je?Je ziet er gezond uit, maar je bent natuurlijk wel een eh… neuroot.

Je praat snel, loopt snel, lacht snel. Je bent de snelste veertigplusser die ik ooit heb ontmoet.

Haha. Ik waardeer je eerlijkheid. Ik ben één van de besten die ik ooit heb

getest. Mijn stressniveau is niet hoog. Ik ben blijkbaar en meetbaar zeer

flexibel. Ik werk met mijn broer en andere leuke mensen, ik doe wat ik leuk

vind en waar ik denk dat ik goed in ben. Eigenlijk ben ik een

levensgenieter. Maar wel een die hard werkt. Die altijd het beste uit

zichzelf wil halen.

Bij zijn vertrek uit de ruimte vergeet Kraaijenhof zijn tas. Ik moet heel hard

sprinten om hem na te brengen.

UPDATE:

Inmiddels heeft Kraaijenhof een ander bedrijf dan in 2007: Vortx. Zie http://www.vortx.nl/

Zijn blog: http://www.helpingthebesttogetbetter.com/

Advertenties

3 gedachten over “Stressbestrijden met Henk Kraaijenhof

  1. Donald

    Toen ik ooit, in een grijs verleden, een uiterst schimmige functie bekleedde bij de AtletiekUnie, kwam ik in die funktie Henk Kraaienhof wel eens tegen.

    Jaren later zag ik hem wederom in het hoofdstedelijke Wildschut. Vrijwel direkt zette ik een nogal omvangrijke boom op met vele zijtakken over de atletiek door de jaren heen of iets soortgelijks.
    Henk keek mij aan alsof ik zojuist uit een Ufo was gestapt en loerde schichtig om zich heen. Na een sanitaire stop mijnerzijds zag ik nog net dat Henk met gezwinde stap ( ja, eens atleet, altijd atleet!)de gelegenheid ontvluchtte.
    Mijn toenmalige verloofde riep: ‘Waarom zat je die Frits Abrahams nou lastig te vallen met dat atletiekgeouwehoer?!’

  2. renzo

    wat deed jij bij KNAU donald?
    was je masseur?
    Ja hij kan heel hard lopen weet ik.
    ach hij had in die periode weinig geld, was dag en nacht bezig met zijn atleten. Dus je hebt de ned. atletiek eigenlijk direct gesponsord moet je maar denken. Mede door jou won Nelli Cooman goud 😉

  3. donald

    Ik had een bijzonder vage functie bij de KNAU. Destijds deed ik de atletiekdifferentatie op het CIOS en zodoende verzeilde ik op het bondsbureau. Het sloeg allemaal volkomen als kut op dirk.
    Fijn dat ik eindelijk de credits krijg voor de gouden medailles van Nelli Cooman, maar in die korte periode dat ik mijn talenten gaf aan de atleten is het aanzien van de Nederlandse atletiek in de wereld er sowieso enorm op vooruit gegaan, moge dit duidelijk zijn!

    Later heb ik mij bekwaamd als masseur, dit staat overigens geheel los van mijn bemoeienissen met de atletiek.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s